Lichaam

Niet alle rouw is hetzelfde. We zeggen het vaak dat iedere rouw uniek is, maar er zijn bepaalde types verlies die extra uitdagingen met zich meebrengen als het gaat om zelfvergeving. De vrouw die haar baby verliest tijdens de zwangerschap, de zoon wiens vader door zelfdoding stierf, de dochter die jaren voor haar moeder met Alzheimer zorgde – zij worstelen allemaal met specifieke vormen van schuld en zelfverwijt die om aandacht vragen.

Wie ‘rouw’ zegt, denkt in Nederland vaak aan stilte, bloemen en een ceremonie in de aula van het crematorium. Een moment van afscheid, een toespraak bij de kist. In de wereld zijn echter veel verschillende manieren om te rouwen. In sommige culturen krijgt rouw niet één week, maar een vaste plek door de jaren heen.

Rouw is veel meer dan alleen emotioneel. Uit onderzoek weten we dat verlies diep ingrijpt op je autonome zenuwstelsel. Aandacht voor rouw vanuit polyvagaal perspectief.

Rouw kan je leven volledig stilzetten. Na het verlies van een dierbare voelt alles anders – zelfs de meest alledaagse handelingen voelen anders. Je emoties kunnen echt alle kanten opschieten. Het is een rare cocktail van verdriet, boosheid, verdoving, opluchting, schuldgevoel, of een mengeling van alles tegelijk.

Sommige mensen zoeken in perioden van rouw naar manieren om die intense gevoelens tijdelijk te dempen. Alcohol is dan een ‘voor de hand liggende keuze’. Immers, het is toegankelijk, sociaal geaccepteerd en het zorgt voor een onmiddellijk verdovend effect.

In gesprekken wordt zelden gericht gevraagd naar slaap. Terwijl juist de nachtrust een sleutelrol speelt in hoe we een verlies dragen en verwerken.

Veel mensen dromen van een medicijn tegen verdriet – iets om de scherpe pijn van het gemis na een verlies even te verzachten. Die wens om tijdelijk niet te voelen is begrijpelijk. Toch wijst recent onderzoek uit dat het onderdrukken van verdriet juist contraproductief werkt voor ons verwerkingsproces.

Ooit leerde ik dat je altijd professionele afstand moet houden naar cliënten en patiënten. Een belangrijke motivatie daarvoor is zelfbescherming, want hoe kan je alle ellende van al die mensen dragen die je behandelt, spreekt of begeleidt? Je kunt wel meeleven, maar je moet niet meelijden.

Als je iemand verliest die je dierbaar is, is het normaal om verdriet te voelen. Voor de meeste mensen wordt dit verdriet na verloop van tijd minder heftig, maar voor sommigen blijft het intense verdriet lang aanhouden. Dan spreken we van een Persisterende Rouwstoornis. In dit artikel noemen we dat Langdurige Rouwstoornis.