Rouw

Ze staart naar de lege stoel aan de eettafel. Het bord staat er nog, zoals altijd. “Had ik maar eerder gezien dat hij ziek was,” denkt ze voor de zoveelste keer. “Had ik maar aangedrongen op die doktersafspraak.” De gedachten blijven maar terugkomen. Zoals elke avond sinds hij er niet meer is.

Wie ‘rouw’ zegt, denkt in Nederland vaak aan stilte, bloemen en een ceremonie in de aula van het crematorium. Een moment van afscheid, een toespraak bij de kist. In de wereld zijn echter veel verschillende manieren om te rouwen. In sommige culturen krijgt rouw niet één week, maar een vaste plek door de jaren heen.

Hoogleraar Geert Smid beschreef zeventien factoren die bepalen hóé je die betekenis geeft aan wat er is gebeurd. Hoe kun jij die kennis gebruiken?

Wie werkt met mensen in rouw, weet dat je de rouw en het gemis niet kunt oplossen. Er zijn geen woorden die de dood minder definitief maken. Er bestaat geen kunstgreep dat het verlies draaglijk maakt. En toch is je rol als begeleider allesbehalve zinloos. Hier wordt de presentiebenadering relevant.

Vaak worden allerlei religieuze boodschappen afgegeven, met de beste bedoelingen. Bedoeld als troost of houvast. Maar ze slaan ook vaak deuren dicht.

We hebben geleerd dat we met positief denken de wereld aankunnen. Een extreme vorm van positief denken is ‘manifesteren’, waarin we geloven onze gedachten werkelijkheid te kunnen maken. Maar wist je dat negatief denken juist ook nuttig kan zijn?

Rouw is veel meer dan alleen emotioneel. Uit onderzoek weten we dat verlies diep ingrijpt op je autonome zenuwstelsel. Aandacht voor rouw vanuit polyvagaal perspectief.

Ik las vandaag een interessant stuk in Trouw over rouwen om een ex-partner die overlijdt. Het is een van die onderwerpen waar we niet vaak over spreken, maar dat voor steeds meer mensen herkenbaar wordt.

Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen niet kiezen voor vrolijke, opbeurende muziek als ze in crisis zijn. Ze kiezen juist voor liedjes die passen bij hoe ze zich nú voelden.

Rouw kan je leven volledig stilzetten. Na het verlies van een dierbare voelt alles anders – zelfs de meest alledaagse handelingen voelen anders. Je emoties kunnen echt alle kanten opschieten. Het is een rare cocktail van verdriet, boosheid, verdoving, opluchting, schuldgevoel, of een mengeling van alles tegelijk.