Rouwverwerking

Wanneer ze het zei, weet ik niet meer precies, maar deze vrouw zei: ‘Ik weet alles over rouw, ik heb erover gelezen, gepraat, en ik ben zelfs naar therapie geweest. Maar pas toen ik begon te tekenen, kwam er iets los.’

Niet alle rouw is hetzelfde. We zeggen het vaak dat iedere rouw uniek is, maar er zijn bepaalde types verlies die extra uitdagingen met zich meebrengen als het gaat om zelfvergeving. De vrouw die haar baby verliest tijdens de zwangerschap, de zoon wiens vader door zelfdoding stierf, de dochter die jaren voor haar moeder met Alzheimer zorgde – zij worstelen allemaal met specifieke vormen van schuld en zelfverwijt die om aandacht vragen.

Ze staart naar de lege stoel aan de eettafel. Het bord staat er nog, zoals altijd. “Had ik maar eerder gezien dat hij ziek was,” denkt ze voor de zoveelste keer. “Had ik maar aangedrongen op die doktersafspraak.” De gedachten blijven maar terugkomen. Zoals elke avond sinds hij er niet meer is.

Rouw kan je leven volledig stilzetten. Na het verlies van een dierbare voelt alles anders – zelfs de meest alledaagse handelingen voelen anders. Je emoties kunnen echt alle kanten opschieten. Het is een rare cocktail van verdriet, boosheid, verdoving, opluchting, schuldgevoel, of een mengeling van alles tegelijk.

Rouwen is natuurlijk en normaal. Het is geen ziekte, al kun je je er wel ziek van voelen. Het gaat niet eeuwig duren, ook al lijkt het soms alsof de pijn nooit ophoudt. Er is dus geen vaste route die iedereen volgt.

Rouwen is actief werk. Dat klinkt misschien vreemd als je midden in het verdriet zit, maar het is precies wat psycholoog William Worden sinds de jaren zeventig onderzoekt en onderwijst. Zijn model van de vier rouwtaken heeft zich door de decennia heen bewezen als een praktisch handvat voor zowel rouwenden als de mensen die hen begeleiden.